Cognitieve Gedragstherapie voor:
• zwak zelfbeeld en negativisme
• angst, depressie en fobieën
• relatie- en werkproblemen
• persoonlijkheidsproblemen
• dwang en eetstoornissen
• stress, burnout en CVS
Informatiesite over Narcisme

CCGT

Capita selecta - juni 2014

Jan Derksen: 'Over eigenliefde en Macht'

datum: vrijdag 25 maart 2011 CCGT

Jan Derksen

Een Ghanese baby brengt 24 uur per dag in fysiek contact met zijn moeder door, een Amerikaanse baby twee uur. Geen wonder dat hechting zich verschillend ontwikkelt.

NPS Partners commentaar

Hechting (zie Bowlby en Mahler) is niet alleen fysiek contact. Het is contact wat te maken heeft met juist fundamentele gevoelens van affectie van wie ben ik, hoe voel ik mij en wie is die ander, enzovoorts. Dus alleen maar fysiek contact is te simpel zoals o.a. Harry Harlow What is love? met apen heeft aangetoond. Daarbij komt dat het niet alleen gaat om kwantiteit maar juist om kwaliteit. Daarnaast lijken mij de tijdverschillen niet erg realistisch en waarschijnlijk uit de lucht gegrepen om het verhaal een populistisch trekje te geven.

Jan Derksen

Prof. Jan Derksen sprak afgelopen vrijdag op uitnodiging van het NPI over Macht en eigenliefde in organisaties. Jan Derksen is psychoanalyticus: sterke eigenliefde heet daar narcisme. Narcisme ontwikkelt zich in de vroege kinderjaren nadat als eerste de hechting zich ontwikkelt.

NPS Partners commentaar

In de psychoanalyse heet sterke eigenliefde helemaal niet narcsisme. Dat is een verzinsel van Jan Derksen die dit ons probeert aan te praten. Wetenschappelijk bewijs is niet nodig want dat bestaat niet in de psychoanalyse zoals Derksen dat al 30 jaar beleid. Ja, narcisme ontwikkelt zich in de vroege jeugd en hangt samen met hechting en bepaalt voor de rest van het leven de zeer negatieve eigenschappen in de persoonlijkheid en heeft o.a. juist met een tekort aan eigenliefde te maken.

Jan Derksen

Eerst terug naar de babies: een goede eerste hechting (meestal) aan de moeder is nodig om een oriëntatie op de ander te ontwikkelen. Het is de basis voor vertrouwen in de ander, voor empathie, vriendschap, intimiteit, zorg en samenwerking. Het zorgt voor de drang erbij te willen horen, zelfs voor het ontwikkelen van identiteit. Immers, alleen in de erkenning door een ander weet je dat je bestaat.

NPS Partners commentaar

Het bovenstaande klopt, maar er is veel meer aan de hand bij babies en hechting hoor! Zo is de invloed van hechting en socialisering de eerste drie jaar na de geboorte van grote invloed op de ontwikkeling van het brein vooral de rechter hemisfeer en het limbisch systeem (emotioneel brein). Dit maakt dat een te sterke negatieve (emotionele en sociale) invloed (zie The Neuroscience of psychotherapy) vaak van grote en definitieve invloed is op de latere persoonlijkheid en het ontstaan van stoornissen zoals o.a. psychopathie, narcisme en sociopathie.

Jan Derksen

Na de hechting ontwikkelt het narcisme. Het kind voelt zich oppermachtig, het centrum van de wereld. Narcisme is goed en zelfs noodzakelijk, Derksen raakte daar in zijn werk steeds meer van overtuigd. Het is de bron van autonomie, het zelf vormgeven aan je leven, van trots, competitie en assertiviteit.

NPS Partners commentaar

Hier zie je duidelijk dat Professor Derksen kennelijk nooit echt iets van narcisme begrepen heeft! Deze tekst berust op grote onzin. Het voorgaande is bijvoorbeeld nog nooit (wetenschappelijk) aangetoond dat narcisme goed en zelfs noodzakelijk is. Wel het tegendeel. Waarschijnlijker is dat het kind gewoon 'egocentrisch' is en zoekt naar liefde en het loskomen uit de symbiose met de moeder om het eigen zelf of zijn autonomie te versterken. Als hij via zijn werk hiervan overtuigd is geraakt, raad ik hem aan toch wat kritischer te zijn want zijn conclusies kloppen niet met wetenschappelijk onderzoek op dit gebied. Een emotioneel en sociaal moeder/kind hechtingsproces is zeer complex en zeker niet onder de term 'narcisme' te vatten. Wel is duidelijk dat het voorgaande goed fout kan gaan met alle consequenties zoals o.a. persoonlijkheidsstoornissen.
(zie Handboek persoonlijkheidspathologie)

Jan Derksen

Derksen stelt vast dat hechting dunner wordt in onze samenleving, mensen komen losser van hun omgeving te staan. Voorbeelden te over, bvb van studenten die hun leercarrière op verschillende plekken van de wereld inrichten.

NPS Partners commentaar

Onzin. Hechting dunner weer dat fyscalisme waar S. Freud zo gek op was om psychologie begrippen wetenschappelijk 'inhoud' te geven. Maar dat zal in 2011 niet meer lukken Jan Derksen, via Karl Popper, Kuhn en Lakatos en vele andere kennen we de valkuilen van schijnwetenschappelijkheid zoals waar jij je steeds weer aan schuldig maakt. De klassieke psychoanalyse kun je niet loslaten dat is het grote probleem bij jouw denken.

Jan Derksen

Maar ook in de gezonde ontwikkeling van het narcisme gaat het meer en meer mis. Ouders verzuimen de realiteitstoets: het kind wordt veel beloond, bemoedigd, de schuld van falen wordt buiten gelegd. Zo ontwikkelen jongeren een onterecht gevoel van onkwetsbaarheid en megalomanie.

NPS Partners commentaar

Gezonde ontwikkeling van narcisme klinkt als de ontwikkeling van een gezond kwaadaardige tumor. Zou graag nu een keer een wetenschappelijk onderzoek vermeld zien waar het voorgaande onderzocht is. Dat is toch het minste wat je van een Professor psychologie in 2011 mag verwachten! Ontwikkeling van gezond narcisme is een verzinsel van de heren psychoanalytici die van harte populistisch willen doen om publiek te trekken nu al vele jaren is aangetoond dat de psychoanalyse veel weg heeft van de sprookjes van Grimm (Skepsis: Sprookjes van Freud'

Jan Derksen

Verhoogde gerichtheid op zichzelf en minder op je omgeving: psychotherapeuten hebben er de handen vol aan. En toch is Derksen niet pessimistisch: onze samenleving is zeer ontwikkeld en is in staat te leren en bij de tijd passende opvoeding vorm te geven.

NPS Partners commentaar

Toch nog wat positiefs! Overigens mijn ervaringen met cliënten en studenten zijn totaal anders. De meeste van mijn cliënten en studenten vind ik vaak dapper, gemotiveerd en staan open voor verandering en zijn meestal heel gericht op hun omgeving omdat dit hun de sociale reflectie geeft om te veranderen. Veranderen wil je immers soms alleen als anderen in je naaste omgeving dit steunen of vereisen. Uit onderzoek blijkt wel dat het narcisme de laatste decennia in Westerse Landen sterk is toegenomen met name ook in de Verenigde Staten (Living in the Age of Entitlement)

Jan Derksen

De link naar onze veranderende samenwerkingsverbanden ligt voor de hand: inderdaad hechting is dunner. Mensen hechten zich minder aan hun werkgever of aan vaste teams. Maar ik zie de behoefte aan verbinding niet minder worden. De uitdaging zit erin om dat te zien en vorm te geven in meer en tijdelijker verbanden.

NPS Partners commentaar

Dat hele idee over 'hechting is dunner' is kennelijk nergens op gebaseerd en komt kennelijk gewoon als een artifact op uit het brein van Jan Derksen. Wat hebben we daar aan vraag je af, helemaal niets denk ik in 2011.

Je begrijpt gewoon niet dat een Professor klinische psychologie zo ongenuanceerd en populistisch met de term narcisme omgaat. Het is duidelijk Derksen wil iets overbrengen over narcisme maar hij gebruikt uitspraken, woorden en terminologie die nergens op gebaseerd zijn en zeker niet voortkomen uit empirisch wetenschappelijk gedragsonderzoek. Dat is triest voor een hoogleraar klinische psychologie in 2011.
* Bron: NPSPartners / redactie Piet van der Ploeg - 18 september 2011